🇮🇱 KỲ TÍCH KHỞI NGHIỆP: Israel gọi vốn 15,6 tỷ USD giữa bão chiến tranh - AI và Cyber hút 70% dòng tiền khổng lồ

Theo dữ liệu sơ bộ từ Startup Nation Central, các startup Israel đã huy động thành công 15,6 tỷ USD trong năm 2025, trong khi tổng giá trị các thương vụ thoái vốn (Exits) đạt con số khổng lồ 74 tỷ USD. Đây là tín hiệu cho thấy sự trở lại của "trạng thái bình thường mới" bất chấp bối cảnh xung đột quân sự kéo dài.

Điểm nhấn của năm 2025 không nằm ở số lượng mà ở chất lượng dòng tiền: Cuộc cách mạng AI đã tái định hình động lực đầu tư. Số lượng vòng gọi vốn giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ (717 thương vụ), nhưng một nửa số vốn huy động được lại chảy vào các thương vụ "siêu khủng" trị giá trên 100 triệu USD.

1. "So What?" – Sự chuyển dịch dòng vốn: Ít hơn nhưng Lớn hơn

Số liệu năm 2025 chỉ ra sự thay đổi căn bản trong khẩu vị rủi ro của giới đầu tư toàn cầu đối với Israel:

• Sự thống trị của AI và Cyber: Hai lĩnh vực này chiếm tới 40% số vòng gọi vốn và hút ròng 70% tổng số vốn huy động được. Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang đặt cược lớn vào các công ty dẫn đầu ngành (Category Leaders) thay vì rải vốn cho các dự án nhỏ lẻ.
• Kỷ nguyên của Mega-Rounds: Các vòng gọi vốn trên 100 triệu USD chiếm tới 41% tổng vốn (so với 22% năm 2023). Median (trung vị) của một vòng gọi vốn đã tăng vọt 67% lên mức 10 triệu USD.
• Làn sóng M&A lịch sử: Ngay cả khi loại trừ các thương vụ ngoại lệ như Google mua Wiz (32 tỷ USD) hay Palo Alto Networks mua CyberArk (26 tỷ USD), giá trị các vụ thoái vốn vẫn tăng 12%. Điều này tạo ra dòng tiền quay trở lại nền kinh tế, giúp đồng Shekel mạnh lên so với USD.

2. Góc nhìn MPR: Công nghệ lõi là hầm trú ẩn an toàn

Góc nhìn MPR (Phân tích Chiến lược):

Sức bền của hệ sinh thái công nghệ Israel trong bối cảnh "Chiến tranh 12 ngày với Iran" là một bài học đắt giá về giá trị của Deep Tech.

• Decoupling (Tách biệt) rủi ro: Nhà đầu tư quốc tế dường như đã tách biệt rủi ro địa chính trị khỏi rủi ro công nghệ. Họ tin rằng các giải pháp An ninh mạng và AI của Israel là thiết yếu cho hạ tầng toàn cầu, bất chấp tình hình chiến sự tại địa phương.
• An ninh mạng lên ngôi: Với mức định giá trung bình 20 triệu USD cho mỗi thương vụ (gấp đôi phần mềm doanh nghiệp), Cybersecurity đang trở thành "vàng đen" mới của Israel khi các cuộc tấn công mạng toàn cầu gia tăng.

3. Bài học cho Hệ sinh thái Khởi nghiệp Việt Nam

Nhìn từ Israel, Việt Nam và các trung tâm khởi nghiệp như Đà Nẵng cần định hướng lại chiến lược thu hút vốn:

• Tập trung vào Deep Tech: Để thu hút dòng vốn lớn và bền vững, các startup cần đi sâu vào công nghệ lõi (AI, Cyber, Y tế) thay vì chỉ tập trung vào các mô hình thương mại điện tử hay ứng dụng bề nổi. Ngành Y tế (Healthtech) của Israel dẫn đầu về số lượng thương vụ (152 vòng) là minh chứng cho xu hướng này.
• Xây dựng "Category Leaders": Thay vì nuôi dưỡng hàng nghìn startup nhỏ, cần tập trung nguồn lực để tạo ra các doanh nghiệp đầu ngành có khả năng cạnh tranh toàn cầu, đủ sức hấp dẫn cho các thương vụ M&A tỷ đô.

Góc nhìn từ Trung tâm HTKNĐMST Đà Nẵng:

"Câu chuyện của Israel năm 2025 chứng minh rằng: Trong khủng hoảng, dòng tiền thông minh sẽ tìm đến những giá trị không thể thay thế. Đà Nẵng cần khuyến khích các startup giải quyết các bài toán toàn cầu bằng công nghệ chuyên sâu. Chỉ khi nắm giữ công nghệ lõi, chúng ta mới có thể 'miễn nhiễm' với các biến động kinh tế và địa chính trị bên ngoài."

---